Đọc code người khác — thói quen đơn giản mà lập trình viên nào cũng nên làm | Blog

Đọc code người khác: món quà miễn phí cho lập trình viên

Hồi mới vào nghề, mình cứ nghĩ lập trình giỏi là viết được thật nhiều code, thật nhanh, thật "ngầu". Ai dè đâu càng đi làm lâu, mình mới nhận ra cái quan trọng nhất lại là đọc code người khác cho tốt.

Một góc bàn làm việc với laptop và sách vở

Ảnh: Sarah — Pexels

Sao phải đọc code người khác?

Đơn giản thôi: vì hầu như không ai code một mình cả. Dự án thực tế toàn là team-work, mà muốn làm việc chung với người ta thì trước hết mình phải hiểu người ta viết gì đã. Không đọc được code của đồng nghiệp thì cũng như muốn đá bóng mà không biết đồng đội chạy chỗ nào vậy.

Hồi xưa mình từng mất nguyên một buổi chiều chỉ để debug một cái bug hoá ra do không hiểu cái function của thằng bạn thân viết. Từ đó mình rút ra: đọc code là kỹ năng sống chứ không phải chuyện chơi.

Lợi ích thiệt thà

Thứ nhất, đọc code người khác giúp mình học được cách viết hay hơn. Đâu phải lúc nào cũng có senior kèm tay chỉ việc đâu. Mở GitHub ra, đọc code của mấy ông nổi tiếng trong cộng đồng như Anthony Fu (Vue/Vite ecosystem), hay Sindre Sorhus (npm) — mỗi dòng là một bài học. Cách họ đặt tên biến, cách họ xử lý edge case, cách họ tổ chức hàm — mình cứ "ăn cắp" dần, tự nhiên tay nghề lên.

Thứ hai, nó rèn tư duy phản biện. Đọc code người ta không phải để tin hết, mà là để hỏi "tại sao ổng làm vậy?", "có cách nào ngon hơn không?" — cái đó mới là quí.

Một lập trình viên đang tập trung làm việc

Ảnh: ThisIsEngineering — Pexels

Bắt đầu từ đâu?

Mình thường khuyên mấy bạn junior mới ra trường mấy việc này:

Đọc pull request của đồng nghiệp. Trước khi approve, hãy đọc kỹ từng dòng. Đừng ngại hỏi nếu không hiểu.
Vọc code của thư viện mình dùng. Mở node_modules lên (hay .venv/Lib) — một lần can đảm mở file đấy ra xem bên trong nó chạy thế nào. Mình từng mở file source của axios ra, lúc đóng lại thấy trình độ tăng lên hẳn :))
Đọc blog kỹ thuật có kèm code. Đọc rồi chạy thử, sửa thử, phá thử. Không có cách nào học nhanh bằng vừa đọc vừa làm.

Lời kết

Mình biết có nhiều bạn sợ đọc code — vì nó mất tập trung, lâu, dễ chán. Nhưng mà thiệt tình, nếu chịu khó bỏ ra mỗi ngày 15–20 phút đọc code của người khác, chỉ 3 tháng sau mình hứa trình độ tăng lên đáng kể. Đó là thói quen mình duy trì hơn 5 năm nay và chưa bao giờ hối hận.

Chúc cả nhà cuối tuần vui vẻ và nhớ: code nhiều chưa chắc giỏi, nhưng đọc nhiều chắc chắn sẽ tiến bộ 🚀

Bài viết theo phong cách blog cá nhân, xưng "mình" để gần gũi. Ảnh từ Pexels theo giấy phép sử dụng miễn phí.